પતિએ પત્નીના ખાતામાં 71 લાખ જમા કરાવ્યા તો શું પત્નીએ ટેક્સ ભરવો પડશે? જાણો નવો નિયમ

Income Tax Rules: ઘરમાં ઘણીવાર એવું બનતું હોય છે કે પતિ કમાતો હોય અને પત્ની ગૃહિણી હોય. એવામાં પતિ પોતાની બચત કે આવકમાંથી અમુક રકમ પોતાની પત્નીના બેંક ખાતામાં જમા કરાવતો હોય છે. પણ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે આ રીતે ખાતામાં આવેલા પૈસા પર પત્નીએ ઇન્કમ ટેક્સ (આવકવેરો) ભરવો પડે કે નહીં? તાજેતરમાં જ પુણે ITAT (ઇન્કમ ટેક્સ એપેલેટ ટ્રિબ્યુનલ) માં આવો જ એક કેસ સામે આવ્યો, જેમાં કોર્ટે પત્નીની તરફેણમાં બહુ જ મોટો અને રાહતરૂપ ચુકાદો આપ્યો છે. ચાલો તમને એકદમ સરળ અને બોલચાલની ભાષામાં સમજાવીએ કે આખો મામલો શું હતો અને આ અંગે નિયમો શું કહે છે.

શું હતો આખો મામલો?

આ કિસ્સો પુણેનો છે. અહીં જયેન્દ્ર નાવલે નામના એક વ્યક્તિએ પોતાની પત્ની ગૌરીના બેંક ખાતામાં 71.56 લાખ રૂપિયા જમા કરાવ્યા. પત્નીના ખાતામાં અચાનક આટલી મોટી રકમ જમા થતાં આવકવેરા (ઇન્કમ ટેક્સ) વિભાગની તેના પર નજર પડી. અધિકારીઓને આ વ્યવહાર શંકાસ્પદ લાગ્યો અને તેમણે આ 71.56 લાખની રકમને પત્નીની 'અઘોષિત આવક' (જેની જાહેરાત ન થઈ હોય તેવી છુપી આવક) માની લીધી અને તેને ટેક્સની જાળમાં ખેંચી લીધી.

આ કાર્યવાહી સામે પત્ની ગૌરીએ વિભાગને સ્પષ્ટતા કરી કે આ બેંક ખાતામાં જમા થયેલા પૈસા તેના પતિ જયેન્દ્ર નાવલે તરફથી મળ્યા છે, અને આ તમામ રકમ તેના પતિની કાયદેસરની કમાણીમાંથી જ આવેલી છે.

ITAT એ પત્નીને શા માટે આપી રાહત?

પત્નીના આ ખુલાસાથી આવકવેરા અધિકારી સંતુષ્ટ ન થયા. તેમણે આવકવેરા કાયદાની કલમ 69A નો ઉપયોગ કરીને આ રકમને અઘોષિત આવક જ ગણાવી. આખરે આ મામલો ITAT સુધી પહોંચ્યો.

સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટ સમક્ષ એક મોટો ખુલાસો થયો. એ વાત સામે આવી કે પતિએ પોતાના ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્ન (ITR) માં પોતાની આવક પહેલેથી જ સરકારને જાહેર કરી દીધી હતી. તેમના રેકોર્ડ મુજબ, તેમની વેચાણ અને કમિશનની આવક આશરે 91.74 લાખ રૂપિયા હતી અને કુલ આવક લગભગ 93.67 લાખ રૂપિયા દર્શાવવામાં આવી હતી. આ આંકડાઓ જોઈને ITAT એ સ્વીકાર્યું કે પતિ પાસે 71.56 લાખ રૂપિયા પત્નીને આપવા માટે પૂરી નાણાકીય ક્ષમતા છે.

ટ્રિબ્યુનલે પોતાનો ચુકાદો આપતા સ્પષ્ટ કહ્યું કે, જ્યારે પૈસા ક્યાંથી આવ્યા તેનો સોર્સ (સ્ત્રોત) પતિની જાહેર કરેલી આવકમાંથી એકદમ સ્પષ્ટ રીતે દેખાઈ રહ્યો છે, તો પછી એ જ રકમ પર પત્ની પાસે અઘોષિત આવક ગણીને બીજી વાર ટેક્સ વસૂલવો બિલકુલ યોગ્ય નથી. આ અવલોકન સાથે ITAT એ પત્ની પર લગાવવામાં આવેલો 71.56 લાખ રૂપિયાનો ટેક્સ વધારો રદ કરી દીધો. એટલું જ નહીં, આ મામલે પતિના કેસમાં પણ કરાયેલા આવા જ ટેક્સ વધારાને કોર્ટે દૂર કરી દીધો.

સામાન્ય જનતા માટે આ કેસમાંથી શું શીખ છે?

આ કેસનો ચુકાદો સાંભળીને એવું બિલકુલ ન માની લેતા કે પતિ પોતાની ગમે તેટલી અને ગમે તેવી રકમ પત્નીના ખાતામાં જમા કરાવી શકે છે અને તેના પર ક્યારેય ટેક્સ નહીં લાગે! આ આખા કિસ્સાનો સૌથી મોટો અને મહત્વનો બોધપાઠ એ છે કે પૈસાનો સ્ત્રોત (Source of Income) એકદમ સ્પષ્ટ હોવો જોઈએ.

જો પતિની આવક કાયદેસરની હોય, પહેલેથી જ ઇન્કમ ટેક્સમાં જાહેર કરાયેલી હોય અને તેની પાસે કમાણીનો પાક્કો રેકોર્ડ હોય, તો પછી માત્ર પત્નીના ખાતામાં પૈસા ટ્રાન્સફર કરવાથી તે રકમ પત્નીની અઘોષિત આવક ગણાશે નહીં અને ટેક્સ વિભાગ તમને હેરાન કરી શકશે નહીં.