8મું પગાર પંચ: MACP નિયમો બદલાશે? 3 નહીં પણ 5 વખત પગાર વધશે? જાણો શું છે પ્લાન
8th Pay Commission MACP rules: કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ હાલમાં 8મા પગાર પંચની ભલામણોને લઈને ખૂબ જ આતુરતાપૂર્વક રાહ જોઈ રહ્યા છે અને તેમની અપેક્ષાઓ ધીમે ધીમે વધી રહી છે. પગાર પંચે તાજેતરમાં 9 સપ્ટેમ્બર, 2026ના રોજ પોતાની પુડુચેરીની મુલાકાત પૂર્ણ કરી લીધી છે અને હવે 16, 17 અને 18 સપ્ટેમ્બર, 2026ના રોજ ચંદીગઢની મુલાકાત લેવાનું આયોજન પણ કરવામાં આવ્યું છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, વિવિધ કર્મચારી સંગઠનો પગાર પંચ સમક્ષ પોતાના પગાર, પ્રમોશન અને કારકિર્દીના વિકાસ અંગેની માંગણીઓ ખૂબ જ જોરશોરથી રજૂ કરી રહ્યા છે.
કર્મચારીઓ દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલી આ માંગણીઓમાં મોડિફાઈડ એશ્યોર્ડ કરિયર પ્રોગ્રેસન (MACP) સિસ્ટમમાં મોટા ફેરફારો કરવાની માંગ સૌથી વધુ ધ્યાન ખેંચી રહી છે. વર્તમાન વ્યવસ્થા હેઠળ, કર્મચારીઓને તેમની 10, 20 અને 30 વર્ષની નોકરી પૂર્ણ થવા પર ત્રણ વખત નાણાકીય વધારો આપવામાં આવે છે. પરંતુ, કર્મચારી સંગઠનો હવે એવી માંગ કરી રહ્યા છે કે આ ત્રણ વખતના વધારાને બદલીને પાંચ વખત નાણાકીય વધારો આપવામાં આવે. આ ઉપરાંત, આ વધારા વચ્ચેનો સમયગાળો પણ ઘટાડવામાં આવે અને પગારના આ વધારાને પ્રમોશનલ પોસ્ટના પગાર સ્તર સાથે સાંકળવામાં આવે તેવી રજૂઆત કરવામાં આવી છે.
પગાર પંચ સમક્ષ MACP અંગેની મુખ્ય માંગણીઓ
કેન્દ્રીય કર્મચારી સંગઠનોનું સ્પષ્ટપણે માનવું છે કે વર્તમાન MACP સિસ્ટમ એવા કર્મચારીઓની વરિષ્ઠતા અને વધતી જવાબદારીઓને યોગ્ય રીતે ન્યાય આપી શકતી નથી, જેઓ લાંબા સમયથી એક જ પોસ્ટ પર ફરજ બજાવી રહ્યા હોય. તેથી, તેઓને વધુ વખત નાણાકીય વધારો મળવો જોઈએ અને તે પણ ટૂંકા ગાળામાં.
મિનિસ્ટ્રીયલ સ્ટાફ એસોસિએશન, સર્વે ઓફ ઈન્ડિયા દ્વારા એવી માંગ કરવામાં આવી છે કે 8, 15, 22, 28 અને 32 વર્ષની સેવા પૂર્ણ કર્યા પછી MACP હેઠળ પાંચ નાણાકીય વધારા આપવા જોઈએ. આ ઉપરાંત સંગઠને એમ પણ જણાવ્યું છે કે MACPનો લાભ કર્મચારીની આગામી પ્રમોશનલ પોસ્ટના પગાર સ્તર પર આધારિત હોવો જોઈએ, અને માત્ર આગામી પે મેટ્રિક્સ સ્તર પર નહિ. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ કર્મચારી લેવલ 7 પર ફરજ બજાવતો હોય અને તેની આગામી પ્રમોશનલ પોસ્ટ લેવલ 10 પર હોય, તો પછીના પે મેટ્રિક્સ લેવલ (એટલે કે લેવલ 8) પર MACP આપવાને બદલે, પ્રમોશનલ પોસ્ટના આધારે સીધા જ લેવલ 10 મુજબ લાભો મળવા જોઈએ.
પોસ્ટલ કર્મચારીઓએ પણ 6, 12 અને 18 વર્ષ પછી MACPની માંગ ઉઠાવી છે. ફેડરેશન ઓફ નેશનલ પોસ્ટલ ઓર્ગેનાઇઝેશન્સ (FNPO) એ આ વધારો 6, 12, 18, 24 અને 30 વર્ષની સેવા પછી આપવાની હિમાયત કરી છે. FNPO ની એક ખાસ માંગ એ પણ છે કે જો કોઈ કર્મચારી પ્રમોશનનો સ્વીકાર ન કરે, તો તેના MACP ના લાભો રોકવા જોઈએ નહિ કે તેમાં વિલંબ કરવો જોઈએ નહિ. સંગઠનની દલીલ છે કે પ્રમોશન અને MACP બંને સંપૂર્ણપણે અલગ બાબતો છે.
નેશનલ કાઉન્સિલ-JCM સ્ટાફ સાઇડ દ્વારા 30 વર્ષની નોકરી દરમિયાન ઓછામાં ઓછા 5 નાણાકીય વધારાની માંગ કરવામાં આવી છે અને પ્રમોશનલ પદોના પગાર માળખાના આધારે કારકિર્દીમાં પ્રગતિની પણ રજૂઆત કરી છે. બીજી તરફ, રેલ્વે સિનિયર સિટીઝન્સ વેલ્ફેર સોસાયટી (RSCWS) એ હાલમાં નાણાકીય વધારા વચ્ચે રહેલા 10 વર્ષના લાંબા અંતરને ઘટાડવા પર ખાસ ભાર મૂક્યો છે.
કર્મચારીઓના પગાર અને કારકિર્દી પર સંભવિત અસર
કર્મચારી સંગઠનો માને છે કે જો MACPમાં આ સુધારાઓ કરવામાં આવે, તો જે કર્મચારીઓ લાંબા સમયથી પ્રમોશન વિના એક જ પદ પર અટવાયા છે તેમને મોટો આર્થિક ફાયદો થઈ શકે છે. આનાથી તેમના પગારમાં નિયમિત રીતે વધારો સુનિશ્ચિત થશે અને કારકિર્દીમાં આવતી સ્થગિતતા દૂર થશે. હાલમાં 10 વર્ષના અંતરથી કર્મચારીઓમાં ભારે અસંતોષ છે, જેના કારણે તેમના મનોબળ અને આત્મવિશ્વાસ પર નકારાત્મક અસર પડી રહી છે.
આ પણ વાંચોઃ Post Office Schemes: દીકરીને ₹72 લાખ અને વૃદ્ધોને નિયમિત પેન્શન, પોસ્ટ ઓફિસની આ 2 સ્કીમ છે બેસ્ટ!
જોકે, આ બધી હાલ પૂરતી કર્મચારી સંગઠનોની માંગણીઓ છે. 8મું પગાર પંચ આ માંગણીઓનો સ્વીકાર કરશે કે નહીં તે અંગે હજી કોઈ અંતિમ નિર્ણય આવ્યો નથી. નોંધનીય છે કે 8મા પગાર પંચની રચના 3 નવેમ્બર, 2025ના રોજ કરવામાં આવી હતી, જેના અધ્યક્ષ ન્યાયાધીશ રંજના પ્રકાશ દેસાઈ છે. કેન્દ્ર સરકારે 18 મહિનામાં રિપોર્ટ માંગ્યો છે, અને 10 મહિનાથી વધુ સમય વીતી ગયો હોવાથી પરામર્શની પ્રક્રિયા હવે અંતિમ તબક્કામાં છે. હવે જોવું રહ્યું કે સરકાર અને પંચ આ માંગણીઓ પર શું વલણ અપનાવે છે.