UPI દ્વારા વીમા, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ SIP કે OTT માટે પેમેન્ટ કરો છો? જાણો 15 ઓક્ટોબરથી શું બદલાશે, ચાર્જ લાગશે કે નહીં?

UPI new rules October 15: ડિજિટલ પેમેન્ટનો રોજિંદો ઉપયોગ કરતા કરોડો વપરાશકર્તાઓ માટે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સમાચાર છે. આગામી 15 ઓક્ટોબરથી UPI (યુનિફાઇડ પેમેન્ટ્સ ઇન્ટરફેસ) પેમેન્ટના નિયમોમાં કેટલાક મોટા અને નોંધપાત્ર ફેરફારો થવા જઈ રહ્યા છે. નવા નિયમો અનુસાર, 2000 રૂપિયાથી વધુ રકમના પસંદગીના વન-ટાઇમ P2M (પર્સન-ટુ-મર્ચન્ટ) વ્યવહારો પર હવે મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) લાગુ કરવામાં આવશે. જોકે, આ માહિતી સાંભળીને સામાન્ય ગ્રાહકોએ ગભરાવાની કોઈ જ જરૂર નથી, કારણ કે આ નવા ચાર્જનું માળખું વ્યવહારની પદ્ધતિ પર આધારિત છે.

સૌથી પહેલાં એ સમજવું જરૂરી છે કે MDR એટલે શું. MDR એ વેપારી ચુકવણી પ્રણાલીમાં વસૂલવામાં આવતો એક ચાર્જ છે. આ કોઈ નવી ટ્રાન્ઝેક્શન ફી નથી જેનો બોજો UPI નો ઉપયોગ કરતા ગ્રાહકોએ સીધી રીતે ઉઠાવવો પડે. આ ચાર્જ વેપારીઓ સાથે સંકળાયેલો છે.

નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (NPCI) ની નવી માર્ગદર્શિકા મુજબ, UPI ઓટોપે (Autopay) મારફતે થતા રિકરિંગ (નિયમિત અંતરે કપાતા) પેમેન્ટને વન-ટાઇમ પેમેન્ટથી તદ્દન અલગ ગણવામાં આવ્યા છે. આથી, જો તમે મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં SIP (સિસ્ટમેટિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાન) શરૂ કરી હોય, કોઈ OTT પ્લેટફોર્મનું સબ્સ્ક્રિપ્શન લીધું હોય, અથવા તમારા વીજળી અને મોબાઇલના બિલ ઓટોપે દ્વારા દર મહિને આપમેળે જમા થતા હોય, તો તેના પર કોઈ જ નવો ચાર્જ લાગશે નહીં. હાલના રિકરિંગ UPI આદેશ ધરાવતા તમામ રોકાણકારો અને ગ્રાહકો કોઈપણ વધારાના MDR ના ભારણ વિના પોતાની ચૂકવણીઓ રાબેતા મુજબ ચાલુ રાખી શકશે.

બીજી તરફ, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ અને મૂડી બજારના અન્ય પાત્ર વ્યવહારોમાં જો ગ્રાહક વન-ટાઇમ પેમેન્ટ કરે છે, તો તેના પર 0.02% ના દરે MDR લાગુ પડશે. જોકે, ગ્રાહક અને વેપારીના હિતને ધ્યાનમાં રાખીને આ ચાર્જની મહત્તમ મર્યાદા પ્રતિ વ્યવહાર 300 રૂપિયા સુધી સીમિત રાખવામાં આવી છે.

વીમા પ્રીમિયમની ચૂકવણી માટે પણ નવા નિયમોમાં એક વિશેષ અને અલગ શ્રેણી બનાવવામાં આવી છે. 2000 રૂપિયાથી વધુ રકમના વીમા પેમેન્ટ માટે હવે પ્રમાણભૂત 0.4% ના દરને બદલે પ્રતિ વ્યવહાર માત્ર 5 રૂપિયાનો ફ્લેટ MDR લાગશે. આ નિયમનો સીધો અર્થ એ છે કે, જો કોઈ વ્યક્તિ UPI દ્વારા 50,000 રૂપિયાનું મોટું વીમા પ્રીમિયમ ભરે છે, તો તેના પર 0.4% લેખે 200 રૂપિયાનો ચાર્જ નહીં લાગે, પરંતુ માત્ર 5 રૂપિયા જ લાગશે, જે એક મોટી રાહત છે.

આ ઉપરાંત, 2000 રૂપિયાથી વધુના અન્ય નિયમિત અને પાત્ર P2M (ગ્રાહકથી વેપારી) વ્યવહારો માટે 0.4% ના દરે MDR લાગુ થશે. મોટા વ્યવહારોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે 75,000 રૂપિયા કે તેથી વધુના પેમેન્ટ પર પણ આ 0.4% ના દર મુજબનો ચાર્જ વધુમાં વધુ 300 રૂપિયા સુધી જ મર્યાદિત રહેશે. એકંદરે, આ નવા માળખાથી ઓટોપે સુવિધાને મોટું પ્રોત્સાહન મળશે અને ડિજિટલ લેવડદેવડ વધુ વ્યવસ્થિત બનશે.