દેશભરમાં LPG ના 62 લાખ કનેક્શન થયા બંધ, e-KYC અને સપ્લાય સંકટની અસર

દેશમાં LPG કનેક્શન અંગે મહત્વપૂર્ણ સમાચાર સામે આવ્યા છે. એપ્રિલથી ઓગસ્ટ દરમિયાન ઘરેલુ LPG ગ્રાહકોની સંખ્યામાં 62 લાખનો ઘટાડો થયો છે. ઓઈલ મિનિસ્ટ્રીના આંકડા દર્શાવે છે કે દેશમાં સક્રિય ઘરેલુ LPG ગ્રાહકોની સંખ્યા જે એપ્રિલની શરૂઆતમાં33.39 કરોડ હતી, તે સપ્ટેમ્બરની શરૂઆતમાં ઘટીને 32.77 કરોડ થઈ ગઈ છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, LPG ગ્રાહકોની સંખ્યામાં આ ઘટાડો લાંબા સમય પછી જોવા મળ્યો છે. ચાલો આ પાછળના કારણો અને ગેસ કનેક્શનમાં અચાનક થયેલા ઘટાડાની વિગતવાર તપાસ કરીએ. કેટલા LPG ગ્રાહકો ઘટ્યા છે? છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી ભારતમાં LPG કનેક્શનમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. 2015-16 ની શરૂઆતમાં, દેશમાં આશરે 14.86 કરોડ સક્રિય LPG ગ્રાહકો હતા. ત્યારબાદ 2027 ની શરૂઆતમાં આ સંખ્યા સતત વધીને 333.9 મિલિયન થઈ ગઈ. આનો અર્થ એ થયો કે LPG ગ્રાહકોની સંખ્યા બમણીથી વધુ થઈ ગઈ હતી. પરંતુ 2027 માં, સમગ્ર ચિત્ર સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગયું. એપ્રિલ અને ઓગસ્ટ વચ્ચે સક્રિય ગ્રાહકોની સંખ્યામાં 1 ટકાનો ઘટાડો થયો. નોંધનીય છે કે સપ્ટેમ્બરની શરૂઆત સુધીમાં, LPG ગ્રાહકો ઘટીને 32.77 કરોડ થઈ ગયા હતા. કારણ શું છે? LPG ગ્રાહકોની સંખ્યામાં ઘટાડો થવા પાછળ ફક્ત એક જ કારણ હોઈ શકે નહીં. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા યુદ્ધે LPG પુરવઠાને અસર કરી છે, જેનાથી ભારતની સમસ્યાઓમાં વધારો થયો છે. યુદ્ધ પહેલા, ભારતની LPG આયાતનો 90 ટકા ભાગ ગલ્ફ પ્રદેશમાંથી આવતો હતો. પુરવઠા પર વધતા દબાણને કારણે, તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ નવા LPG જોડાણો ઘટાડી દીધા છે. શું e-KYC પર પણ અસર પડી? LPG જોડાણો ચકાસવા માટે આધાર-આધારિત બાયોમેટ્રિક પ્રમાણીકરણનો પણ ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે. સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, 19 સપ્ટેમ્બર સુધીમાં, 27.43 કરોડ એટલે કે 89.9% સક્રિય સ્થાનિક LPG ગ્રાહકોએ તેમનું બાયોમેટ્રિક આધાર પ્રમાણીકરણ પૂર્ણ કર્યું છે. જેમણે પહેલાથી જ નથી કર્યું તેમને મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે. આ સૂચવે છે કે આની ગેસ જોડાણો અને પુરવઠા પર થોડી અસર પડી છે. વધુમાં, 1 ઓક્ટોબર, 2026 થી નિયમન કરેલ ભાવે સબસિડીવાળા LPG રિફિલ બુક કરવા માટે આ પ્રમાણીકરણ જરૂરી રહેશે. શું ઉજ્જવલા યોજનાના ગ્રાહકોમાં ઘટાડો થયો છે? LPG ગ્રાહકોમાં ઘટાડાની ઉજ્જવલા યોજના પર પણ અસર પડી છે. મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, પ્રધાનમંત્રી ઉજ્જવલા યોજના હેઠળ ગ્રાહકોની સંખ્યા આશરે 600,000 ઘટીને માત્ર 10.57 કરોડ થઈ ગઈ છે. નાણાકીય વર્ષ 25 માં, ભારતનો LPG વપરાશ આશરે 3.13 કરોડ ટન હતો, જ્યારે સ્થાનિક ઉત્પાદન લગભગ 1.28 કરોડ ટન આસપાસ હતું. પરિણામે, માંગ અને સ્થાનિક ઉત્પાદન વચ્ચેનો તફાવત આયાત દ્વારા પૂર્ણ કરવો પડે છે. LPG ગ્રાહકો ક્યાં સૌથી વધુ ઘટી ગયા મીડિયા ડેટા અનુસાર, માર્ચના અંતથી સપ્ટેમ્બરની શરૂઆતમાં દક્ષિણ ભારતમાં LPG ગ્રાહકોમાં સૌથી મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો, જેમાં આશરે 26.3 લાખનો ઘટાડો થયો. આ પછી પશ્ચિમ ભારતમાં 16.2 લાખ અને અને ઉત્તર ભારતમાં 15 લાખનો ઘટાડો થયો. પૂર્વ ભારતમાં પણ 3.4 લાખ ગ્રાહકોનો ઘટાડો જોવા મળ્યો.