23 સપ્ટેમ્બરથી શરૂ થતા પંચકમાં ગણેશ પૂજા-વિસર્જન કેવી રીતે કરશો? જાણો સંપૂર્ણ વિધિ અને નિયમો

Ganesh Visarjan during Panchak: આગામી 23 સપ્ટેમ્બરથી પંચક બેસી રહ્યું છે, અને આ જ સમયગાળા દરમિયાન ગણેશ ભક્તો અનંત ચતુર્દશીના પાવન અવસરે ગણપતિ બાપ્પાનું વિસર્જન કરવાના છે. હિન્દુ ધર્મમાં પંચકને લઈને અનેક માન્યતાઓ પ્રવર્તે છે, ત્યારે સ્વાભાવિક રીતે જ ભક્તોના મનમાં એવો પ્રશ્ન ઉદ્ભવે કે શું પંચકના સમયમાં બાપ્પાને વિદાય આપી શકાય? આ સમાચારમાં આપણે પંચકનો સમય, તેના નિયમો અને ગણેશ વિસર્જનની સંપૂર્ણ શાસ્ત્રોક્ત વિધિ વિશે વિસ્તૃત માહિતી મેળવીશું.

પંચક ક્યારે શરૂ થાય છે અને તેનો અર્થ શું છે?

જ્યોતિષશાસ્ત્ર અને પંચાંગની ગણતરીઓ અનુસાર, વર્ષ 2026 માં 23 સપ્ટેમ્બરના રોજ રાત્રે 9:57 વાગ્યે પંચકનો પ્રારંભ થશે. આ પંચક 28 સપ્ટેમ્બરના રોજ સવારે 10:17 વાગ્યા સુધી ચાલશે. જ્યોતિષીય દૃષ્ટિએ સમજીએ તો, જ્યારે ચંદ્ર ધનિષ્ઠા, શતભિષા, પૂર્વભાદ્રપદ, ઉત્તરભાદ્રપદ અને રેવતી નક્ષત્રમાંથી પસાર થાય છે, ત્યારે તે 5 દિવસના સમયગાળાને 'પંચક' કહેવામાં આવે છે. આ વખતે ગણેશ ઉત્સવમાં અનંત ચતુર્દશીના 2 દિવસ પહેલા જ પંચક શરૂ થઈ રહ્યું હોવાથી એક ખાસ સંયોગ રચાયો છે.

શું પંચકમાં ગણેશ વિસર્જન કરવું શુભ છે?

સામાન્ય રીતે લોકોમાં એવી ગેરસમજ હોય છે કે પંચકમાં કોઈ પણ શુભ કાર્ય ન કરવું જોઈએ. પરંતુ શાસ્ત્રો અનુસાર, પંચક દરમિયાન ભગવાનની પૂજા, આરતી કે અન્ય ધાર્મિક વિધિઓ કરવા પર કોઈ જ પ્રકારનો પ્રતિબંધ નથી. તેથી, ભક્તો નિર્ધારિત વિધિઓ અને પૂરા ભક્તિભાવ સાથે ભગવાન શ્રી ગણેશની પૂજા ચાલુ રાખી શકે છે અને વિસર્જનની પ્રક્રિયા પણ કોઈ પણ જાતના વિક્ષેપ વિના કરી શકે છે. પંચકના નિયમો મુખ્યત્વે લાકડાના કામ, જેમ કે નવો ખાટલો બનાવવો, મકાન પર નવી છત નાખવી કે લાકડાં એકઠા કરવા વગેરે પૂરતા જ સીમિત હોય છે. ધાર્મિક અને પવિત્ર કાર્યોમાં પંચકનો કોઈ બાધ આવતો નથી.

વિસર્જન પૂર્વે ધ્યાનમાં રાખવા જેવી પૂજા વિધિ અને નિયમો

બાપ્પાને વિદાય આપતી વખતે કેટલીક ખાસ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું અત્યંત જરૂરી છે:

પૂજા સામગ્રી: વિસર્જન કરતા પહેલાં ગણપતિ બાપ્પાને પવિત્ર જળ, અખંડ ચોખા (અક્ષત), તાજાં ફૂલો, દૂર્વા (ધરો), ધૂપ, દીવો અને નૈવેદ્ય અર્પણ કરો.

પ્રસાદ અને પ્રાર્થના: ભગવાનને તેમના અતિ પ્રિય એવા મોદક, લાડુ, ઋતુફળ અને અન્ય પ્રસાદ ધરાવો. આ સાથે જ પરિવારમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ કાયમ રહે તેવી હૃદયપૂર્વક પ્રાર્થના કરો.

આરતી અને ક્ષમાયાચના: ઘરના તમામ સભ્યોએ ભેગા મળીને ભક્તિભાવપૂર્વક ગણેશજીની આરતી કરવી જોઈએ. આરતી બાદ ફૂલ અર્પણ કરો. 10 દિવસની પૂજા દરમિયાન અજાણતાં પણ જો કોઈ ભૂલચૂક થઈ ગઈ હોય, તો બે હાથ જોડીને બાપ્પાની માફી માંગવી જોઈએ. આ માટે ગણેશ પૂજામાં વર્ણવેલા ક્ષમા મંત્રનો પાઠ કરી શકાય છે.

આદરપૂર્વક વિદાય: બાપ્પાની મૂર્તિને સુંદર રીતે શણગારો. પૂજામાં ચઢાવેલાં ફૂલો અને અન્ય પવિત્ર સામગ્રી સાથે મૂર્તિને વિસર્જન સ્થળ સુધી આદરપૂર્વક લઈ જાઓ.

ઘરેલુ વિસર્જન: પર્યાવરણની જાળવણી માટે જો તમે ઘરે જ વિસર્જન કરી રહ્યા હોવ, તો એક સ્વચ્છ અને મોટા વાસણમાં શુદ્ધ જળ ભરીને તેમાં મૂર્તિનું વિસર્જન કરી શકાય છે.

વિસર્જન એ અંત નથી, પરંતુ દેવતાને માનભેર વિદાય આપી ઘરમાં સુખ-શાંતિ જાળવી રાખવાની કામના છે. ભક્તો ભારે હૈયે બાપ્પાને આવતા વર્ષે ફરી પધારવા માટે ભાવભીનું આમંત્રણ આપે છે.

(ડિસ્ક્લેમર: અહીં પ્રસ્તુત કરવામાં આવેલી તમામ માહિતી સામાન્ય ધાર્મિક માન્યતાઓ અને ઉપલબ્ધ માહિતી પર આધારિત છે. આ ન્યૂઝ પોર્ટલ કોઈપણ અંધશ્રદ્ધા કે માન્યતાને સમર્થન આપતું નથી. કોઈપણ ધાર્મિક વિધિ કે માન્યતાને અમલમાં મૂકતા પહેલાં સંબંધિત નિષ્ણાત અથવા જ્યોતિષાચાર્યની સલાહ અચૂક લેવી.)